Thách thức sau bão lũ đối với ngành nuôi trồng thủy sản

Bão lũ không chỉ phá hủy cơ sở hạ tầng mà còn khiến ao nuôi ô nhiễm nặng, ảnh hưởng năng suất và sức khỏe thủy sản. Sau bão, người nuôi ở miền Trung và ĐBSCL thường gặp bùn đen, pH giảm, khí độc (NH₃, H₂S) tăng, tôm cá yếu hoặc chết rải rác. Nước mưa cuốn bùn, rác và mầm bệnh vào ao, làm nước đục, mất cân bằng sinh thái, tiêu diệt vi sinh có lợi và sinh độc tố. Do đó, cải tạo ao sau bão là bước then chốt để phục hồi hệ sinh, loại bỏ độc tố và ổn định môi trường trước vụ nuôi mới.

Hệ quả của bão lũ đối với môi trường ao nuôi

Sau mưa bão lũ, hệ sinh thái trong ao nuôi bị mất cân bằng nghiêm trọng, ảnh hưởng toàn diện đến cả chất lượng nước, đáy ao và sức khỏe vật nuôi:

• Bùn đáy dày, chứa nhiều chất hữu cơ phân hủy → phát sinh khí độc NH₃, H₂S gây ức chế hô hấp, làm tôm cá yếu dần.
  • Độ pH giảm mạnh, nước có tính axit, ảnh hưởng đến vi sinh vật có lợi và quá trình trao đổi chất của thủy sản.
  • Nước đục, chứa nhiều xác bã hữu cơ, rác, cành lá, mầm bệnh trôi từ thượng nguồn xuống, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh bùng phát.
  • Hàm lượng oxy hòa tan (DO) giảm nhanh khiến thủy sản ngạt thở, kém ăn, lờ đờ và tụ đáy.
  • Tôm cá bị stress, dễ nhiễm bệnh phân trắng, đen mang, đốm trắng, thậm chí chết hàng loạt nếu không xử lý kịp thời.

 Quy trình cải tạo ao nuôi sau bão lũ chuẩn kỹ thuật

Sau thiên tai bão lũ, việc cải tạo ao nuôi đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt giúp khôi phục môi trường và đảm bảo an toàn sinh học trước khi bắt đầu vụ mới. Mỗi bước dưới đây đều cần được thực hiện cẩn thận, đúng thời điểm để tránh gây sốc môi trường hoặc mất cân bằng sinh thái.

 Bước 1: Tháo nước và nạo vét bùn đáy sau bão lũ

• Xả toàn bộ lượng nước bẩn ra ngoài, loại bỏ rác, xác tôm cá chết, cành lá, lớp bùn đáy chứa độc tố.
• Nếu lớp bùn dày hơn 5 cm, cần nạo vét đến lớp đất thịt chắc, tránh để sót bùn thối gây phát sinh khí độc.
• Phơi đáy ao 5–7 ngày đến khi đất khô nứt chân chim, giúp tiêu diệt mầm bệnh tự nhiên.
• Rải vôi CaO 10–15 kg/100 m² đều khắp ao để diệt khuẩn, khử mùi hôi và trung hòa axit trong nền đất.

 Bước 2: Rửa ao và kiểm tra pH đất

• Sau khi phơi khô, dùng nước sạch rửa lại đáy để loại bỏ cặn và tạp chất.
• Đo pH đất đáy (7.5–8.5); nếu thấp hơn, cần bổ sung vôi Dolomite 5–7 kg/100 m² nhằm nâng pH, ổn định khoáng chất.
• Nên đo lại độ pH sau 24 giờ để đảm bảo độ ổn định trước khi cấp nước mới.

 Bước 3: Cấp nước mới và khử trùng

• Lọc nước qua lưới mịn ≤ 50 µm để ngăn côn trùng, ấu trùng hoặc mầm bệnh xâm nhập.
• Dùng BKC, Iodine hoặc Chlorine 20–30 ppm khử trùng toàn bộ ao, kết hợp sục khí 24 giờ để tăng oxy.
• Sau khử trùng, ngưng xử lý 3–5 ngày để hóa chất phân hủy hoàn toàn rồi mới tiến hành gây màu nước.

 Bước 4: Gây màu nước tự nhiên và cấy vi sinh có lợi

• Pha mật rỉ đường + men vi sinh (Zym Pond, EM Gốc One Plus) để gây màu nước xanh nõn chuối, tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm cá.
• Sau 2–3 ngày, bổ sung nấm men ACTISAF (Saccharomyces cerevisiae SC47) giúp phục hồi hệ vi sinh vật đường ruột, ổn định pH và tăng sức đề kháng.
Liều tham khảo:

• Zym Pond: 1 lít/2.000–3.000 m³ nước.
• ACTISAF: 0,5–1g/kg thức ăn, dùng 5–7 ngày liên tục.
• Yucca Farm: 1 lít/2.000 m³ để hấp thụ khí độc NH₃, H₂S, cải thiện chất lượng nước.

Bước 5: Kiểm tra chất lượng nước

• pH: 7.5 – 8.5 | DO: >5 mg/l | Độ kiềm: 100–150 mg/l
• NH₃, H₂S: gần 0 | Màu nước: xanh nõn chuối, không đục hoặc đen.
Khi đạt các chỉ tiêu này, người nuôi có thể yên tâm tiến hành thả giống sau ít nhất 7–10 ngày ổn định, đảm bảo môi trường lý tưởng cho tôm cá phát triển.

 Vai trò của hệ vi sinh vật và chế phẩm sinh học trong giai đoạn phục hồi sau bão lũ 

Một ao nuôi khỏe mạnh luôn phụ thuộc vào sự cân bằng giữa vi sinh vật có lợi và có hại. Sau bão lũ, hệ vi sinh tự nhiên trong ao thường bị tàn phá nghiêm trọng, tạo điều kiện cho vi khuẩn yếm khí và vi sinh vật gây bệnh phát triển mạnh, sinh ra các khí độc như NH₃, H₂S và làm suy giảm chất lượng nước. Khi đó, việc bổ sung chế phẩm sinh học và men vi sinh là bước không thể thiếu để khôi phục lại hệ sinh thái ao nuôi.

• Men vi sinh Zym Pond giúp phân hủy nhanh các chất hữu cơ tồn đọng, giảm khí độc ở tầng đáy và ức chế vi khuẩn gây hại.
  • Yucca Farm có khả năng hấp thụ NH₃, H₂S và kim loại nặng, đồng thời làm sạch nước, giúp tôm cá dễ hô hấp hơn.
  • Nấm men ACTISAF (Saccharomyces cerevisiae SC47 – 10¹⁰ CFU/g) tái tạo hệ vi sinh vật đường ruột cho tôm cá, giúp phòng ngừa bệnh phân trắng, rối loạn tiêu hóa và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
  • EM Gốc One Plus bổ sung các chủng vi khuẩn có lợi như Lactobacillus, Bacillus, Rhodopseudomonas, giúp ổn định pH, tăng khả năng oxy hóa tự nhiên, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh sinh học chống lại mầm bệnh.

Khi được sử dụng kết hợp và định kỳ, các chế phẩm này không chỉ rút ngắn thời gian phục hồi môi trường ao sau bão lũ, mà còn giảm đáng kể chi phí sử dụng hóa chất, mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài, an toàn sinh học và bền vững cho toàn bộ vụ nuôi.

Lời khuyên từ chuyên gia: Không nóng vội sau bão lũ

Theo các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, sau bão lũ, người nuôi tuyệt đối không nên thả giống ngay lập tức. Môi trường nước và đáy ao lúc này vẫn còn nhiều biến động về pH, hàm lượng oxy, vi sinh vật và khí độc, nếu tái thả quá sớm sẽ khiến tôm cá bị sốc, giảm sức đề kháng và dễ mắc bệnh.

Thời gian lý tưởng để bắt đầu vụ nuôi mới là sau 7–10 ngày, khi các chỉ tiêu môi trường đã ổn định.
Trước khi thả giống, cần thực hiện các bước kiểm tra kỹ lưỡng:
• Đo pH, DO, độ kiềm và khí độc để đảm bảo đạt ngưỡng an toàn.
• Thả thử tôm/cá mẫu nhỏ để quan sát phản ứng trong 24 giờ đầu.
• Tắm khử trùng nhẹ bằng Iodine 5–10 ppm cho giống nhằm loại bỏ mầm bệnh ngoài da.
• Bổ sung vitamin C, Betaglucan và ACTISAF giúp tăng sức đề kháng, giảm stress và nâng cao khả năng thích nghi.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị nên duy trì sục khí liên tục 24/24 trong tuần đầu sau bão lũ để giữ ổn định oxy hòa tan, đồng thời theo dõi chặt chẽ màu nước và hoạt động của tôm cá. Việc thả giống vội vàng khi môi trường chưa phục hồi có thể khiến hao hụt tới 60–70% chỉ sau 1–2 tuần đầu, gây thiệt hại lớn cho người nuôi và kéo dài thời gian phục hồi ao nuôi.

 Xu hướng “xanh hóa” cải tạo ao nuôi sau thiên tai bão lũ 

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thiên tai bão lũ ngày càng diễn biến phức tạp, ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng “xanh hóa” và bền vững. Nhiều mô hình nuôi tôm, nuôi cá hiện nay đã loại bỏ hoàn toàn các hóa chất độc hại, thay vào đó là men vi sinh và chế phẩm sinh học nhằm khôi phục hệ sinh thái tự nhiên trong ao.

Giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm nguồn nước, mà còn mang lại lợi ích kinh tế lâu dài khi giảm chi phí xử lý sự cố, tăng tỷ lệ sống và nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu.
Các mô hình “nuôi tôm sạch – tái tạo vi sinh tự nhiên” tại Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau đã chứng minh tính hiệu quả rõ rệt:
• Tỷ lệ sống của tôm sau bão tăng 15–20%.
• Hệ số FCR giảm 0,2–0,3 điểm, tiết kiệm đáng kể lượng thức ăn.
• Lợi nhuận tăng trung bình 10–15% mỗi vụ.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp tiên phong như Maya Pharmadis đang phát triển giải pháp vi sinh trọn gói với các sản phẩm như Zym Pond, Yucca Farm, Actisaf và EM Gốc One Plus. Những sản phẩm này được thiết kế theo quy trình “cải tạo – phục hồi – tái thả giống” đồng bộ, giúp người nuôi dễ dàng áp dụng, giảm rủi ro và đảm bảo an toàn sinh học toàn diện, hướng đến ngành thủy sản xanh, bền vững và thân thiện với môi trường.

 Kết luận

Cải tạo ao nuôi sau bão lũ là khâu sống còn quyết định hiệu quả cả vụ nuôi. Đây không chỉ là bước làm sạch mà là quá trình tái thiết toàn diện hệ sinh thái ao nuôi – từ nền đáy, nguồn nước đến hệ vi sinh. Thực hiện đúng quy trình giúp:
• Loại bỏ độc tố, bùn thối, mầm bệnh, làm nước trong và ổn định.
• Khôi phục vi sinh có lợi, cân bằng sinh thái, hạn chế vi khuẩn hại.
• Giảm nguy cơ bệnh đường ruột, phân trắng, đen mang sau bão.
• Tăng hấp thu dinh dưỡng, giảm FCR, nâng cao tăng trưởng và năng suất.

Việc chủ động áp dụng các chế phẩm sinh học như ACTISAF, Zym Pond, Yucca Farm và EM Gốc One Plus trong quá trình cải tạo không chỉ giúp tối ưu chi phí, mà còn tạo nền tảng cho một mô hình nuôi trồng bền vững, thân thiện môi trường – hướng đến mục tiêu thủy sản xanh và an toàn sinh học trong tương lai.

Giới thiệu về VINASHARP

CÔNG TY TNHH VINASHARP luôn cam kết mang đến những sản phẩm chất lượng cao trong việc bảo vệ môi trường, hỗ trợ đắc lực cho ngành nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi, và công nghiệp

Tại sao nên chọn VINASHARP?

Sản phẩm chất lượng cao: Chúng tôi chỉ cung cấp những sản phẩm chất lượng cao, với nguồn nguyên liệu được nhập khẩu chính hãng.

Dịch vụ chuyên nghiệp: Đội ngũ nhân viên tư vấn tận tình, giúp khách hàng tối ưu được thời gian và hiệu quả sử dụng sản phẩm

Giao hàng nhanh toàn quốc: Vinasharp luôn cố gắng đưa sản phẩm đến tay khách hàng ngay khi quý khách hàng phát sinh nhu cầu, đảm bảo thời gian sử dụng sản phẩm không bị gián đoạn

📞 Gọi ngay 0868.407.529 để nhận báo giá ưu đãi và tư vấn miễn phí từ các chuyên viên.